"Sejm, za zgodą Senatu, powołał mnie na stanowisko Rzecznika Praw Obywatelskich. To już VI kadencja polskiego Ombudsmana. Tak jak moi znakomici poprzednicy, będę strzec wolności i praw każdego człowieka i obywatela w naszym kraju, postaram się być bezstronna i sprawiedliwa. Bardzo liczę na dobre kontakty z obywatelami, organizacjami pozarządowymi i samorządami, chciałabym owocnie współpracować z najważniejszymi instytucjami w państwie."
Irena Lipowicz
| Ruch przeciw Bezradności Społecznej od dziesięciu lat stanowi jedną z najważniejszych form realizacji ustawowego zadania Rzecznika Praw Obywatelskich w zakresie współdziałania z dobrowolnymi zrzeszeniami, stowarzyszeniami i fundacjami „na rzecz ochrony wolności i praw człowieka i obywatela”. Owo ‘współdziałanie’ ma swoje źródło w art. 17 a Ustawy o Rzeczniku Praw Obywatelskich z dnia 15 lipca 1987 r., dodanym zapisem z dnia 12 maja 2000 r. o zmianie ustawy o Rzeczniku Praw Obywatelskich. Natomiast ‘wolność tworzenia i działania’ organizacji pozarządowych została zadekretowana zapisem w Konstytucji RP z 1997 r. w art. 12. Ruch przeciw Bezradności Społecznej został zainicjowany przez prof. Andrzeja Zolla, Rzecznika Praw Obywatelskich IV kadencji (2000 – 2006). W 2001 roku w Krakowie, w przeddzień Święta Niepodległości, podczas Ogólnopolskiej Konwencji Obywatelskiej profesor Andrzej Zoll, Rzecznik Praw Obywatelskich, profesor Jerzy Regulski, Prezes Fundacji Rozwoju Demokracji Lokalnej oraz Antoni Jankowski, Prezes Związku Powiatów Polskich podpisali Deklarację Obywatelską, którą poparło wówczas około stu pięćdziesięciu przedstawicieli organizacji pozarządowych. Podstawą powołania Ruchu było przekonanie inicjatorów i sygnatariuszy o potrzebie wzmacniania i integracji organizacji obywatelskich, zrodzonych licznie po 1989 roku, stanowiących warunek niezbędny rozwoju społeczeństwa obywatelskiego. Celem Ruchu stało się ożywianie aktywności obywateli, przyuczanych wiele lat do bierności, rozbudzanie wrażliwości społecznej, inspirowanie wspólnych inicjatyw w zakresie zmniejszania obszarów bezradności. Głównymi wydarzeniami integrującymi członków Ruchu są coroczne Konwencje, organizowane początkowo w Krakowie (I – V Konwencja), a od VI Konwencji w 2006 roku w Warszawie, podczas których przedstawiciele organizacji z całego kraju, wspólnie z zaproszonymi naukowcami, ekspertami polskimi i zagranicznymi, przedstawicielami mediów, władz państwowych i samorządowych, a przede wszystkim z beneficjentami debatują nad rozwiązaniem aktualnych problemów społecznych, dzielą się doświadczeniami oraz wypracowują kierunki dalszej wspólnej pracy. Konwencje są często pierwszą okazją spotkania osób z różnych ośrodków, organizacji i instytucji, pracujących wokół podobnych zagadnień. Umożliwiają wzajemne poznanie uczestników, nawiązywanie dialogu i dalsze wspólne działanie. Stanowią jednocześnie kolejne etapy rozwoju merytorycznego partnerów społecznych. Często zapoczątkowują podjęcie długo oczekiwanej debaty publicznej nad problemami „nie do rozwiązania”, wyzwalając kreatywne działania instytucji publicznych. Ruchowi przeciw Bezradności Społecznej, ponadpartyjnemu, działającemu na bazie braku zgody na bierność, bezradność, apatię, bezprawie, na absurdy rzeczywistości, który - zgodnie z wolą inicjatora - miał być „katalizatorem zmian” - coraz pełniej udaje się realizować to zadanie. Podczas Konwencji i przygotowujących je spotkań, Ruch od początku podejmował tematy bliskie ubóstwu. Najczęściej bowiem ludzie biedni, niekoniecznie z własnej winy, są bezradni wobec otaczającej rzeczywistości. Ponadto problem ubóstwa nadal jest w Polsce jednym z najpoważniejszych problemów społecznych. Ś.p. dr Janusz Kochanowski, Rzecznik Praw Obywatelskich czuł się szczególnie zobowiązany występować w imieniu tych, których położenie społeczne i niedostatek materialny uniemożliwiają pełną realizację praw obywatelskich, przysługujących każdemu człowiekowi. Zgodnie z jego inicjatywą od 2007 roku Konwencje Ruchu przeciw Bezradności Społecznej są organizowane 17 października – w Międzynarodowym Dniu Walki z Ubóstwem - jako wkład Rzecznika oraz Ruchu przeciw Bezradności Społecznej w polskie obchody Dnia Walki z Ubóstwem, które Rzecznik objął również Patronatem Honorowym. Rok 2010 jest dla Ruchu rokiem szczególnym – 17 października, w ramach polskich obchodów XXIII Międzynarodowego Dnia Walki z Ubóstwem odbędzie się jubileuszowa dziesiąta Konwencja. Zamiarem Ruchu jest uczynienie z niej jednego z najważniejszych wydarzeń 2010 Europejskiego Roku Walki z Ubóstwem, dzięki któremu walka z ubóstwem została uznana za priorytet we wszystkich krajach Wspólnoty. Obecnym zamierzeniem Ruchu jest opracowanie Obywatelskiej Strategii Walki z Ubóstwem, a tym samym zapoczątkowanie powstania lokalnych i regionalnych strategii radzenia sobie z tym problemem. Wnioski i doświadczenia uczestników spotkań umożliwią wspólne opracowanie całościowego systemu zmian, który będzie można wykorzystać jako propozycję dla rządu i władz samorządowych dokonania przeobrażeń, mających na celu poprawę sytuacji materialnej i społecznej osób ubogich, a w konsekwencji podniesienia poziomu życia społeczeństwa. Stanie się to jednak realne dopiero w efekcie naprawy całej naszej rzeczywistości. Ruch zamierza ponadto zainicjować podczas Konwencji powstanie strategii walki z ubóstwem w każdym kraju członkowskim Unii Europejskiej, zwłaszcza wśród krajów - nowych członków UE, przodujących w europejskich statystykach ubóstwa. Mogłoby to z kolei prowadzić do opracowania Europejskiej Strategii Walki z Ubóstwem, która powinna zostać sfinalizowana podczas polskiej prezydencji w Parlamencie Europejskim w 2 połowie 2011 roku. Obchody dziesięciolecia Ruchu objął patronatem honorowym prof. Jerzy Buzek, przewodniczący Parlamentu Europejskiego, który zadeklarował również otwarcie Jubileuszowej X Konwencji Ruchu w dniu 17 października 2010 roku. Ruch chciałby zaprosić do udziału w Konwencji zwłaszcza przedstawicieli państw – uczestników programu Partnerstwa Wschodniego UE. Istnieje szansa, aby także na płaszczyźnie walki z biedą i marginalizacją społeczną nawiązać z nimi partnerską współpracę i wymianę doświadczeń, często wspólnych – w imię idei solidarności społecznej. Opracowanie Strategii pomoże nagłośnić podczas zbliżających się wyborów konieczność przyjęcia i realizacji wniosków Strategii. Ruch przeciw Bezradności Społecznej zaprasza Wszystkich do współpracy i szukania najcelniejszych sposobów łagodzenia skutków i przeciwdziałania ubóstwu. www.przeciw-ubostwu.rpo.gov.pl Ewa Wrońska, czerwiec 2010 |